Excursie en studiemiddag autonome teelten

Geaccrediteerde PE-punten aangevraagd voor: 1 PE-punt A2 Gezonde bodem, water en teeltsystemen, 1 PE punt A3 Gewasbescherming en weerbare teeltsystemen en 2 PE-punten A6 Precisielandbouw

Automatisering, robotisering, A.I. gebruik en data. Allemaal termen die vandaag voorbij komen. De ene agrarische ondernemer zet in op "terug naar vroeger", de andere schiet gelijk door naar de 21ste eeuw. Tenminste, zo lijkt het soms op plaatjes en filmpjes, maar hoe ziet autonoom telen er daadwerkelijk uit en welke ontwikkelingen vinden er momenteel plaats. Dat gaan we allemaal ontdekken tijdens deze studiemiddag bij de grootste kwekerij onder glas van Europa in ... Duitsland!

Technische H'rumführung

Geen zorgen! Deze studiemiddag begint in Emsbüren (na een voor velen pittige autorit en "ein warmes Wilkommen") met het strekken van de benen tijdens een Nederlandstalige rondleiding. Tom en Bart Kuipers runnen net over de grens bij Oldenzaal hun bedrijf Emsflower alweer enkele decennia, nadat grootvader Jan en later vader Bennie in Duitsland neerstreken en hun bedrijf almaar groter werd. Tegenwoordig is Emsfower de grootste kwekerij onder glas van Europa en richt zich op de teelt van diverse soorten snijbloemen en groenten. En dit in verregaande autonome vorm! Onder deskundige leiding lopen we rond door het enorme complex en zien de diverse teelten, de techniek die erin wordt gebruikt en hoe dit alles is ontstaan. We verwonderen ons verder in de productiehal, waar we de verpakkingsstraten, logistieke processen, algemene bedrijfsvoering en inpandige energievoorziening beleven. En we genieten zelfs even als we de vlindertuin doorkruisen. Mooi en verrassend functioneel. Nadien krijgen we ook kort nog alles in een presentatie uitgelegd en kunnen vragen gesteld worden.

Ontwikkelingen autonome teelten

In een aangename hoek van het restaurant verdiepen we ons verder in de materie van deze studiemiddag. Bart van de Beek, ambassadeur Digitalisering en Technologie van GroenPact, adviseur en eigenaar FreshUpStream, neemt ons mee in een algemeen beeld van welke ontwikkelingen er momenteel over de volle breedte van de akker- en (glas)tuinbouw plaats vinden. Waar komen we vandaan, wat hebben we onderweg allemaal ontdekt en hoe gaat dit nu verder. Welke voordelen heeft het inzetten op autonomie voor de agrarische ondernemer en waar zijn de uitdagingen en risico's.

Digitaal / autonoom telen in de glastuinbouw

Jan O. Voogt, consultant en onderzoeker, eigenaar van Adviesbureau PlantPhysiLogics en vennoot van de Plant Empowerment Academy, zoomt in op de ontwikkelingen in de glastuinbouw, met name gericht op de verduurzaming van de sector door efficiënt gebruik van grondstoffen, water en energie en het verminderen van CO₂- en chemische emissies. Denk hierbij aan de voortschrijdende technologie op het gebied van kasklimaatconditionering en kunstmatige belichting, maar ook klimaatregeling, sensoren en beeldverwerking. De laatste jaren is er een groeiende belangstelling voor Digitaal Telen waarbij de sturing van de teelt en het kasklimaat meer en meer gebaseerd wordt op (real-time) data van sensoren, objectieve gewaswaarnemingen en weersverwachting, en steeds minder op het gevoel, de ervaring en “groene vingers” van de teler. Om de teeltstrategie verder te optimaliseren worden door allerlei partijen verschillende algoritmen ontwikkeld met behulp van o.a. Machine Learning, en groeimodellen zoals de “Digital Twins” waarmee het teeltproces kan worden gesimuleerd. Met “what-if”-scenario’s worden de meest efficiënte strategieën geselecteerd en vervolgens in de praktijk gebracht. Het ultieme doel is dat het teeltproces geheel wordt bestuurd door de computer met slechts incidentele tussenkomst van de menselijke teler. Door de opkomst van Artificial Intelligence (A.I.) lijkt deze ontwikkeling in een stroomversnelling te zijn gekomen. De mogelijkheden van A.I. lijken eindeloos en veelbelovend, maar ... worden die beloften ook ingelost? Jan neemt ons mee in deze materie en geeft zijn visie op de toekomst van duurzaam en winstgevend Digitaal / Autonoom telen in de glastuinbouw.

Ontwikkelingen vollegronds en akkerbouw

En hoe zit het nu buiten? Ook op de akkers, velden en boomgaarden, speelt autonome teelten een steeds groeiende rol. Denk aan robots die gewassen controleren op ziekten en plagen, onkruid determineren en bestrijden. Corné Kempenaar, Coördinator Data en Precisielandbouw bij BO Akkerbouw en Lector Precisielandbouw aan de Aeres Hogeschool, geeft een beeld van wat er in de buitenlicht gaande is op gebied van autonome teelten en datkan alle kanten op. Om bodemverdichting tegen te gaan, hebben lichtere robotvoertuigen, die taakspecifieke acties kunnen uitvoeren, zich inmiddels eficiënt bewezen. Denk aan schoffelen, zaaien en spot-spraying. Dat laatste bespaard gericht op gewasbeschermingsmiddelen, wat een grote wens is van beleid en maatschappij. Ook hier laten A.I. en data-gedreven besluitvorming vorderingen zien. In de combinatie van computer vision en A.I. kan onkruid perfect van gewas onderscheiden worden, waardoor herbicidengebruik drastisch kan worden verminderd. Daarnaast voorspellen ze plagen, ziekten en bijvoorbeeld de optimale oogsttijd. Zelfs vormen van regeneratieve landbouw integreren bewust technologie, die het de boer makkelijker maakt om bodemgezondheid te verbeteren en het sturen op de meest weerbare teeltsystemen.

Doelen autonome teelten

Bottomline is dat veel autonome technologie de boeren niet enkel werk uit handen neemt (arbeid bespaard), maar hen ook in staat stelt om proactief te kunnen handelen in plaats van reactief. Met autonomie en A.I. ben de meestal zaken vóór en dat bespaard een hoop ellende en of bijsturen achteraf. Met de juiste inzet kunnen enorme kosten bespaard worden en welke ondernemer wil dat nu niet? Welnu, daar komt onder meer de adviseur om de hoek kijken. Alle sprekers zijn op de hoogte van wie de deelnemers zijn en zullen rekening houden met het feit dat jullie morgen bij de klant wellicht de vraag moeten gaan beantwoorden: "Wat als ik nu eens vol ga inzetten op technologie?" Na deze studiemiddag kun jij de akker- en (glas)tuinbouwer meenemen in de mogelijkheden, die met jouw klantkennis, tot een goed advies kan leiden.