Bedrijfsadviseringssysteem

Subsidiemodule Agrarische Bedrijfsadvisering en Educatie (SABE)

Minister Schouten informeerde op 11 augustus jl. de Tweede Kamer over de voortgang van de maatregelen om innovatie op het boerenerf te versnellen. Met deze maatregelen wil minister Schouten het boeren en tuinders gemakkelijker maken om de meest actuele inzichten te vergaren over aanpassingen in hun bedrijfsvoering. Uit diverse analyses bleek dat de Nederlandse land- en tuinbouw beschikt over een uitstekend kennis- en innovatiesysteem en hoog opgeleide ondernemers, maar de doorwerking van nieuwe kennis en ervaringen kan nog verder verbeterd worden. Bovendien staan de ondernemers voor een stevige uitdaging om hun bedrijfsvoering toekomstbestendig te maken. Een belangrijk hulpmiddel hierin is de Subsidiemodule Agrarische Bedrijfsadvisering en Educatie (SABE). De ondersteuning uit de subsidiemodule kan hen helpen bij het verminderen van stikstofemissies en verdere stappen te zetten naar kringlooplandbouw en duurzaam en klimaatbestendig ondernemen.
 

Registratie van adviseurs

Een van de aangekondigde maatregelen betreft dat ze geregistreerde en erkende onafhankelijke bedrijfsadviseurs beschikbaar maakt om agrariërs te helpen bij het doorvoeren van de maatschappelijk gewenste transities op hun bedrijven. Om het aantal erkende onafhankelijke agrarische bedrijfsadviseurs en de kwaliteit van hun adviezen te vergroten wordt het huidige registratiesysteem, het Bedrijfsadviseringssysteem (BAS), aangepast met aandachtsgebieden gericht op stikstofemissie, kringlooplandbouw en een duurzame bedrijfsvoering. Voor deze registratie kunt u terecht bij de Vereniging Agrarische Bedrijfsadviseurs (vab). De vab is in Nederland de enige door de minister erkende beroepsorganisatie voor deze registratie. Het BAS-register wordt gepubliceerd op de RVO website.
 

De Subsidiemodule Agrarische Bedrijfsadvisering en Educatie (SABE)

In SABE zit onder andere een vouchersubsidie voor agrariërs die een geregistreerde agrarische adviseur willen inschakelen om het bedrijf toekomst bestendig te maken. Een voucher heeft een maximum van 1.500 euro per jaar en een adviseur kan door de ondernemers worden ingeschakeld voor (1) eén-op-één advisering of (2) advisering in groepsverband met andere agrariërs door het bundelen van hun vouchers.

In de subsidiemodule kan ook een projectsubsidies worden aangevraagd voor een kennisoverdracht ten behoeve van een samenwerkingsverband of praktijknetwerk. Dit zijn netwerken van boeren die onder begeleiding van een adviseur aan de slag gaan met een bepaald thema binnen duurzame landbouw.

Verder zijn er ook opleidingsvouchers voor agrarische bedrijfsadviseurs met een maximum van 1.250 euro per jaar. In 2020 kan daarmee 50% van een stikstofopleiding bij de groen hoger onderwijsinstellingen worden bekostigd.

De subsidiemodule gaat dit najaar open en vanaf de datum van publicatie van de regeling zal specifieke informatie beschikbaar komen op de RVO website.

Wanneer en hoe registreren

Voor registratie in het BAS als erkend agrarisch bedrijfsadviseur kunt u zich aanmelden bij de vab. Hierbij kunt u kiezen tussen een volwaardig vab lidmaatschap of BAS-gebruik. Bent u al lid van de vab, dan hoeft u niet nogmaals BAS-gebruik aan te vragen. Vervolgens geeft u het aandachtgebied en de sector door waarvoor u zich wilt laten registreren.

Allereerst beoordeelt de Commissie van Toelating van de vab aan de hand van objectieve criteria (HBO of WO werkniveau, vijf jaar werkervaring, drie jaar advieservaring en onpartijdig) of voldaan wordt aan de voorwaarden voor lidmaatschap, BAS-gebruik en eisen voor registratie in het BAS.

Een adviseur moet aanvullend relevante informatie (een portfolio met projectervaring en opleidingen) voor het aandachtsgebied aanleveren. In een gesprek met een onafhankelijk expert wordt getoetst of de adviseur inderdaad genoeg kennis en adviesvaardigheden heeft op dit terrein.

Hierbij wordt getoetst of de adviseur de boeren en tuinders op strategisch en tactisch niveau kan adviseren. Bij strategisch advies gaat het over kansen en bedreigingen rondom de (duurzame) visie van de onderneming. Op tactisch niveau wordt vanuit de visie geadviseerd over concrete doelen en de prioriteiten van de onderneming.
 

Onpartijdig

Omdat de geregistreerde adviseurs adviseren over de visie/kernwaarde van het bedrijf wordt er belang aan gehecht dat deze adviseurs onpartijdig zijn. Structurele aanpassingen binnen een agrarische onderneming zijn spannend om te maken en de ondernemer moet erop kunnen vertrouwen dat de adviseur uitsluitend de belangen van de ondernemer in acht neemt. Tevens is er ook een eis in het nieuwe GLB dat alleen onpartijdige adviseurs voor subsidie in aanmerking komen.

Onpartijdig is gedefinieerd als dat het advies dat adviseurs geven niet gekoppeld mag zijn aan de verkoop van producten of diensten (zoals verkopen beschermingsmiddelen, meststoffen, diervoerder of landbouwmechanisatie). Ook mag de adviseur niet in dienst zijn bij een (dochter)onderneming die zich richt op de verkoop van deze producten. 
 

Q&A voor bedrijfsadviseurs

Wanneer wordt de Subsidiemodule Agrarische Bedrijfsadvisering en Educatie opengesteld?

In het najaar van 2020

Waaraan kunnen agrarische ondernemers de via deze subsidiemodule gekregen vouchers besteden?

De agrarische ondernemers kunnen de voucher verzilveren bij geregistreerde adviseurs en voor een verdiepingscursus Stikstof bij de groene hogeronderwijsinstellingen. Het adviesgesprek tussen de agrariër en geregistreerde adviseur kan één op één of in groepsverband.

Waarom moeten adviseurs zich laten registeren?

Door de registratie en de selectieprocedure hierom heen kan de boer of tuinder erop vertrouwen dat er een adviseur bij hem of haar op het erf komt die onpartijdig is, strategisch en tactisch kan adviseren en beschikt over actuele kennis en ervaring op het aandachtgebied en de sector waarop deze is geregistreerd.

In welk register worden de geregistreerde agrarische adviseurs opgenomen?

In het Bedrijfsadviseringssysteem (BAS) op de RVO website.

Waarom is er gekozen voor het BAS register om de adviseur te registeren?

Het in werking hebben van Bedrijfsadviseringssysteem (BAS) is een verplichting vanuit het GLB. Nederland heeft gekozen voor de erkenning van een privaatrechtelijke instanties. In 2015 heeft vab hiervoor een erkenning ontvangen. In het volgende GLB (2023-2027) worden extra eisen gesteld, waaronder de onpartijdigheid van de adviseur.

Op welke aandachtsgebieden (categorieën) kan ik mij als adviseur laten registeren en kunnen boeren en tuinders vouchers aanvragen?

In 2020 wordt begonnen met de aandachtgebieden voor kringlooplandbouw (inclusief stikstofemissie) en duurzaam ondernemerschap zoals in de tabel hieronder aangegeven. Het voornemen is om in de subsidiemodule van 2021 aandachtgebieden voor klimaat neutrale landbouw, klimaat bestendige landbouw en gewaardeerd, gezond en veilige produceren toe te voegen.

Naast registratie voor een aandachtsgebieden wordt in het BAS-register toegevoegd in welke sectoren de adviseur actief is:

  1. Grondgebonden veehouderij (o.a. rundvee, schapen, geiten);
  2. Intensieve veehouderij (o.a. varkens en pluimvee);
  3. Open teelten (o.a. akkerbouw, vollegrondsgroente, bloembollen en fruit)
  4. Gesloten teelten (o.a. glastuinbouw en champignonteelt)

Adviseurs worden geacht bij hun advisering over bedrijfsaanpassingen ook informatie te kunnen verstrekken over een aantal strategische en tactische overwegingen die van belang zijn voor de ondernemer zoals:

  • korte en langere termijn gevolgen voor investeringen, technische resultaten en deelname aan kwaliteitsborging.
  • eventuele effecten op andere duurzaamheidsaspecten onder kringlooplandbouw, klimaat, dierenwelzijn, gezondheid en veiligheid.
  • mogelijkheden voor ondersteuning met subsidie, fiscale regelingen of borgstelling.

Aandachtsgebied

Definitie

A Kringlooplandbouw

 

A1 Stikstofemissie en hergebruik nutriënten

Brongericht verminderen van ammoniak, nitraat en fosfaat emissies naar bodem, water en lucht door met name het aanpassen van veevoeding, weidegang, aanwenden dierlijke mest en emissiearme stallen. Vergroten van gebruik van nutriënten uit mest, drainage- en afvalwater, slib en andere organische reststromen.    Download Portfolio A1

A2 Gezonde bodem, water en teeltsystemen

Duurzaam bodembeheer of groeimediumbeheer met integrale  aandacht voor (grond)water en het teeltsysteem.     Download Portfolio A2

A3 Weerbare teeltsystemen en gewasbescherming

Het werken aan weerbare teeltsystemen, waardoor de behoefte aan gewasbescherming zal afnemen. Ziekten en plagen krijgen minder kansen door het benutten van natuurlijke systemen. Daar waar gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt, gebeurt dit nagenoeg zonder emissies en residuen.     Download Portfolio A3

A4 Circulair gebruik van gewassen, grondstoffen en nieuwe plantaardige eiwitbronnen

Nieuwe en aangepaste gewassen, grondstoffen en bewerkingen die bijdragen aan optimaal, volledig en hoogwaardig hergebruiken binnen het bedrijf of regio. Nieuwe, diverse en verbeterde plantaardige en eiwitteelten en -bronnen.     Download Portfolio A4

A5 Natuur-inclusieve landbouw

De (door)ontwikkeling van natuur-inclusieve landbouw en het herstel van biodiversiteit op en rondom agrarische bedrijven met inbegrip van lokale en regionale wateren en landschap in aansluiting op nieuwe verdienmodellen en samenwerkingsvormen.     Download Portfolio A5

A6 Precisielandbouw

Met de inzet van data uit diverse bronnen, benodigde software voor dataverwerking en autonome– en precisiewerktuigen om de kringloopdoelen te realiseren.
Het verlagen van (externe) input, uitspoeling van grondstoffen en nutriënten, verminderen uitstoot schadelijke emissies, verbeteren product kwaliteit en versterken van biodiversiteit op en rond het erf.
     Download Portfolio A6

E Duurzaam Ondernemerschap

 

E1 Persoonlijke ontwikkeling van ondernemer en bedrijf

Ontwikkeling van vaardigheden van de ondernemer gericht op persoonlijke ontwikkeling en duurzame positie en kansen van het bedrijf.     Download Portfolio E1

E2 Horizontale samenwerking

Het stimuleren van samenwerking tussen primaire producenten. Dit kan zowel tussen individuele bedrijven (uit verschillende sectoren) als producentenorganisaties (PO’s) of telersverenigingen met als doel de positie van landbouwondernemer te versterken.     Download Portfolio E2

E3 Bedrijfsovername

Het starten of overnemen van een agrarische onderneming.      Download Portfolio E3

 

Wat kost de registratie?

De kosten voor de registratie zijn 300 euro (excl. BTW) voor opname in het BAS-register op een eerste nationale aandachtsgebied. Elk volgend aandachtsgebied kost 125 euro (excl. BTW). Hiermee worden de kosten van de BAS-commissie en de beoordeling op het portfolio door de onafhankelijke expert, gedeeltelijk gedekt. Ook als de adviseur uiteindelijk niet op het register wordt toegelaten wordt de 300 euro (excl. BTW) bij hem of haar in rekening gebracht. Vanaf 2021 wordt er jaarlijks een bijdrage gevraagd voor het BAS-gebruik ad 150 euro (excl. BTW), welke elk jaar per 1 januari geïndexeerd wordt met de CPI-index van september het jaar daarvoor.
Gedetailleerde informatie en tarieven tref je aan op onze website.

Wat wordt verstaan onder onpartijdigheid?

Onpartijdig is gedefinieerd als het advies dat adviseurs geven mag niet gekoppeld zijn aan de verkoop van producten of diensten (zoals verkopen beschermingsmiddelen, meststoffen, diervoerder of landbouwmechanisatie). Ook mag je niet in dienst zijn bij een (dochter)onderneming die zich richt op de verkoop van landbouwproducten. Deze eis wordt getoetst bij toetreding tot het register middels de SBI-code (klasse M) op de hoofdactiviteit van de organisatie waaraan de adviseur verbonden is en met een adviseursverklaring bekrachtigd.

Wat is permanente educatie (PE) en hoe wordt het aan het register gekoppeld?

Van de geregisterde adviseurs op de lijst wordt verwacht dat zij zich continu ontwikkelen en ook hun kennis blijven vernieuwen. Daarom moeten adviseurs Permanente Educatie (PE) punten halen per jaar. Een PE-punt komt overeen met een uur aan studielast. Een gedeelte van deze punten moet behaald worden binnen zijn aandachtsgebied en een gedeelte hierbuiten. Dit laatste is belangrijk om de adviesvaardigheden van de adviseurs te blijven verbeteren en de integrale manier van adviseren te versterken. Meer over PE-punten systematiek tref je aan op onze website.

De vab gaat samen met het ministerie van LNV en Groen Hoger onderwijsinstellingen bijeenkomsten of cursussen voor adviseurs organiseren waarmee PE-punten kunnen worden gehaald.

Hoe groot zijn de administratieve lasten voor een adviseur?

De administratieve lasten voor een adviseur proberen we tot het minimum te beperken. Een module met vouchers is een type subsidie waarin veel verantwoordelijkheid wordt gelegd bij de aanvrager (boer of tuinder) en de persoon die de voucher verzilvert (adviseur).

Aan welke voorwaarden moet ik voldoen om een voucher aan te vragen voor scholing (voor adviseurs)?

De vouchers voor opleidingen van adviseurs zijn in 2020 voor alle - ook niet geregistreerde - agrarische adviseurs opvraagbaar. De voucher geeft tot 50% vergoeding voor een opleiding met een maximum van 1.250 euro.

Bij welke opleiders kan ik scholing volgen met de opleidingsvoucher voor bedrijfsadviseurs?

In 2020 is een voucher uitsluitend besteedbaar voor de stikstofopleiding bij de Groene hogeronderwijsinstellingen.